Zmarł Algirdas Brazauskas

W wieku 77 lat zmarł w Wilnie Algirdas Brazauskas, były prezydent i premier Republiki Litewskiej. Od kilku lat walczył z rakiem. Wydawało się, że tego postawnego, tryskającego energią i humorem człowieka nie może nic zmóc. Niestety, przegrał ciężką walkę chorobą.

Mimo swej komunistycznej przeszłości, był najpopularniejszym politykiem na Litwie. W czasie swej pięcioletniej prezydentury Brazauskas rozpoczął przygotowania do wejścia Litwy do NATO oraz podpisał umowę akcesyjną z UE, stanowiąca pierwszy krok na drodze do członkostwa w Unii.  Z aktywnej polityki wycofał się w 2007 r. Algirdas Brazauskas, w okresie 20 lat niepodległości Litwy, sprawował najwyższe urzędy aż przez lat 12.

Zawsze wiele poświęcał stosunkom z Polską. Dążył do coraz ściślejszych więzów gospodarczych, kulturalnych. Mocno wspierał takie inicjatywy, jak budowa mostu energetycznego, Rail Baltica, czy gazociągu z Litwy do Polski, bo to za czasów, gdy był premierem 2002 r. zrodził się ten pomysł, który dopiero obecnie może nabrać realnych kształtów. Wspierał kontakty polskich i litewskich biznesmenów. Był częstym gościem imprez organizowanych przez Polsko – Litewską Izbę Gospodarczą Rynków Wschodnich oraz gorącym orędownikiem jak najszerszych kontaktów samorządów i mieszkańców polsko – litewskiego pogranicza. Wspierał też mniejszość litewską w Polsce. Nie tylko słowem. To za jego rządów, zapadła decyzja o zbudowaniu i wyposażeniu w powiatowych Sejnach, z litewskie lity, litewskiej szkoły (przedszkole, podstawówka, gimnazjum). Na ziemni sejneńskiej zawsze był witany staropolskim i litewskim zwyczajem, czyli chlebem i solą. Często tu spotykał się też polskimi przywódcami.

***

Urodził się 22 sierpnia1932 r. we wsi  Rokiške, w rodzicie służących. W 1951 r. ukończył w Kaišiadoriai szkołę średnią, a w 1956 - na kowieńskim Instytucie Politechnicznym, zdobył tytuł inżynier hydrotechniki, zaś w roku 1974 uzyskał tytuł doktora nauk ekonomicznych. W latach 1958 – 1962 kierował budową kowieńskiej elektrowni hydroelektrycznej w Kownie, która z powodzeniem działa do dziś. Był także ministrem budownictwa, zastępcą przewodniczącym Państwowego Komitetu Planowania, sekretarzem KC Komunistycznej Partii Litwy ds. przemysłu, odpowiedzialnego za sprawy energetyczne.
 
21 października 1988 r. został wybrany I sekretarzem Komunistycznej Partii Litwy (KPL). Jego kandydaturę poparł nawet „Sajudis” (odpowiednik polskiej „Solidarności”). W 1989 r. KPL, pod jego kierownictwem, odłączą się od Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. 11 marca 1990 r. Rada Najwyższa Litewskiej Socjalistycznej Republiki Litewskiej przekształca się w Sejm Odtworzeniowy i reaktywuje niepodległość kraju. Olbrzymi w tym udział ma też, obok, przewodniczącego „Sajudisu” Vytautasa Landsbergisa, właśnie Algirdas Brazauskas. Od grudnia 1990 r. przewodzi socjaldemokratom (LDDP) - największej litewskiej partii - do 2007 r. W 1990 r., w pierwszym rządzie niepodległej Litwy, Brazauskas otrzymuje tekę wicepremierem. 14 lutego 1993 r. uzyskuje w wyborach 60 proc. poparcia i zostaje prezydentem Litwy. To wówczas wojsko rosyjskie opuszcza Litwę. Nie kandydował już w drugiej kadencjina drugą kadencję. W lipcu 2001 r. staje na czele rządu. Premierem był aż do lipca 2006 r.

JAN WYGANOWSKI

Na fot. Algirdas Brazauskas wraz z premierem Markiem Belką w Puńsku

źródło: Eurogospodarka