Dni Obwodu Kaliningradzkiego na Warmii i Mazurach

Koncerty, wystawy, występy artystyczne oraz forum ekonomiczne znalazły się w programie tegorocznych Dni Obwodu Kaliningradzkiego na Warmii Mazurach. Trawiły od 17 do 20 marca. Mimo napiętych w ostatnich latach stosunków politycznych między Moskwą, a Warszawą, oba regiony zawsze dobrze ze sobą współpracowały.

Rocznie odbywa się po obu stronach granicy ok. 200 wspólnych imprez artystycznych, turystycznych, sportowych, organizowanych przez samorządy lokalne. Współpracujące sobą także przedsiębiorcy.

Pierwszą umowę o współpracy podpisano jeszcze w 2001 roku. Oba regiony wchodzą w skład Euroregionu BAŁTYK (wraz ze Szwecją, Niemcami, Litwą, Łotwą), korzystają z różnych unijnych funduszy. Np. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego wyasygnował na obecny  program współpracy przygranicznej Polski- Litwy- Rosji (obwód kaliningradzki) 130 mln euro, tj. trzy razy więcej niż w poprzednim rozdaniu, łącznie ze środkami krajowymi jest do wzięcia do 2013 roku 176 mln euro. Strona rosyjska też zadeklarowała wkład własny. 3 sierpnia 2010 roku prezydent Federacji Rosyjskiej, Dmitrij Miedwiediew, podpisał ratyfikowaną przez Dumę umowę z jesieni 2009 roku zawartą z Polską i Litwą o współpracy przygranicznej i wspólnych projektach. Rosja przeznacza na ten cel 44 mln euro.

- Współpraca Warmii i Mazur z obwodem kaliningradzkim opiera się na podstawie oficjalnego porozumienia z 2001 roku - mówi Jacek Protas, marszałek województwa. - Bardzo ważne są codzienne relacje instytucji oraz mieszkańców obu regionów. A ci bardzo chętnie nawiązują sąsiedzkie kontakty, chociażby w sferze kultury. Artyści z obwodu kaliningradzkiego uczestniczą w wymianach, wystawach czy koncertach w naszym regionie. 

- Z każdym rokiem odnotowujemy wzrost obrotów handlowych między województwem warmińsko-mazurskim, a obwodem kaliningradzkim - mówił z kolei wiceminister gospodarki obwodu, Marcin Korolec podczas spotkania z wojewodą Marianem Podziewskim.

 - Polsko-rosyjska współpraca gospodarcza byłaby znacznie łatwiejsza, gdyby czas oczekiwania na przekroczenie granicy był krótszy - to z kolei uwaga Zbigniewa Świerczyńskiego konsula Konsulatu Generalnego Rzeczpospolitej Polskiej w Kaliningradzie.

Pomóc temu miało nowe, największe z obwodem, przejście graniczne Mamonowo II - Grzechotki, oddane do użytku w grudniu 2010 roku. Niestety, nie ma tu, jak na razie, możliwości przewiezienia towarów rolno-spożywczych. Zarówno nowowybrany prezydent Elbląga, Grzegorz Nowaczyk, jak i były prezydent, a obecnie poseł Gintowt - Dziewałtowski, postulują wraz przedsiębiorcami z obu stron granicy o uruchomienie tam odpraw weterynaryjnych i fitosanitarnych. Ciężarówki z towarami rolno-spożywczymi zmuszane są obecnie jechać spod Elbląga aż do Bezled i stać w długich kolejkach, ponosić koszty, tracić czas. W Elblągu działa Laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Olsztynie i Oddział Badania Żywności i Przedmiotów Użytku. Oba urzędy mogłyby z powodzeniem przeprowadzać odpowiednie badania, pobierać próbki. Niestety, jak to w polskiej rzeczywistości gospodarczej i urzędniczej bywa, potrzebna jest zgoda, co najmniej dwóch ministrów. Na razie pchnięto wniosek do minister Zdrowia Ewy Kopacz, która ma obecne moc innych kłopotów na głowie. Może przewidziane na kwiecień spotkanie prezydentów Federacji Rosyjskiej z RP da jakiś nowy impuls i w tej, zdawałoby się, małej sprawie.

Z kolei w 2012 roku zakończy się trzeci etap rozbudowy przejścia granicznego Gołdap - Gusiew. Nowa platforma odpraw dla samochodów ciężarowych będzie aż trzy razy większa od obecnych. Inwestycja będzie kosztować 53 mln złotych. Po jej zakończeniu, dużemu usprawnieniu ulegnie odprawa celna i graniczna. Cieszą się z tego liczni drobni przedsiębiorcy z obu stron granicy, coraz ściślej ze sobą współpracujący.Oby tylko nie było podobnych przeszkód, jak w Grzechotkch.

Gubernator Nikolaj Cukanow zachęcał podczas Forum polskich biznesmenów i rolników do inwestowania.  W obwodzie jest strefa ekonomiczna, dająca wiele ulg podatkowych, pola rolne i obory do zagospodarowania. Mile widziane są inwestycje w uprawę roślin cieplarnianych oraz hodowlę ryb na terenie obwodu. Strefa ekonomiczna w obwodzie jest adresowana głównie do dużych firm. Aby skorzystać z ulg podatkowych, należy zainwestować tam, co najmniej 5 mln euro, a w warmińskiej strefie wystarczy 100 tysięcy euro, więc Warmiacy też zapraszają Rosjan do tworzenia tu firm. Nowością było zaproszenie polsko biznesu do świadczenia usług komunalnych. Z powodzeniem to czyni sąsiednia Litwa.

Gubernator ponowił też propozycję kupna przez Polskę energii elektrycznej z nowobudowanej elektrowni atomowej w obwodzie kaliningradzkim. Trwają na ten temat rozmowy na szczeblu rządowym. Prezes PSE Operator, Henryk Majchrzak, oceniał w lutym br., że wielkość importu z elektrowni atomowej w obwodzie kaliningradzkim mogłaby osiągnąć nawet 8 proc. energii zużywanej w Polsce( 1000MW). Wstępne analizy możliwości budowy polsko -kaliningradzkiego „mostu” energetycznego, będą wykonane do końca 2011 roku, a budowa „mostu” trwałaby cztery lata. Linia pobiegłaby w kierunku odwodu z Elbląga.

Trwa także współpraca placówek służby zdrowia. Np. w Dziecięcym Sanatorium Ortopedycznym w Pioniersku powstał, za unijne pieniądze, międzynarodowy ośrodek rehabilitacji. Pioniersk otrzymał w 2008 roku 300 tysięcy euro na realizację tego celu i zaprosił do programu Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny dla Dzieci w Ameryce k. Olsztynka. Już do Pionierska pojechały pierwsze grupy dzieciaków z Warmii Mazur. A gubernator obwodu zaprasza Warmiaków do korzystania z usług i innych placówek służby zdrowia. Przeszły one w kilku minionych latach gruntowną modernizację i są wyposażone w nowoczesny sprzęt oraz dysponuje dobrą kadrą lekarską. 20 12.2010 roku, umowę o współpracy podpisały samorządy lekarskie Olsztyna i Kaliningradu. Za unijne pieniądze z programu współpracy chcą stworzyć obu miastach ośrodki, w których będą się szkolić zarówno studenci, lekarze rezydenci, jak i specjaliści zaawansowani w chirurgii małoinwazyjnej.

Problemem są wizy, a dokładniej rzecz biorąc, cała urzędnicza mitręga związana z ich otrzymaniem, koszty, tracony czas. Członkowie komisji spraw zagranicznych Sejmu RP, Dumy Państwowej i Bundestagu zaapelowali w lutym br. do Komisji Europejskiej o zgodę na objęcie ruchem bezwizowym całego obwodu kaliningradzkiego. Decyzja ma zapaść w czerwcu.

JAN WYGANOWSKI

Na zdjęciu: zespół ludowy z obwodu kaliningradzkiego