Sołtys z rangą

12 najlepszych sołtysów ósmej edycji ogólnopolskiego konkursu „Sołtys Roku 2009” spotkało się 12 maja w Senacie RP. Tytuł sołtysa roku przyznawany jest osobom, które szczególnie angażują się w prace na rzecz swoich społeczności. Podczas uroczystego finału laureatom konkursu wręczono nagrody.

Wśród liderów znalazło się pięć kobiet. – Około 30 proc. sołtysów w Polsce to kobiety – dodała Joanna Iwanicka szefowa kapituły konkursu.

Skromni społecznicy

Budują drogi, zakładają światło, ogródki jordanowskie i oazy. Dbają o rolników i przyrodę, inicjują akcje i przyjmują gości zagranicznych. Mają ręce pełne roboty i zaufanie, którym cieszą się przez długie lata. To nasi sołtysi: skromni, zabiegani i odpowiedzialni w pracy, którą jako samorządowcy wykonują społecznie. Może właśnie dlatego widać efekty ich zaangażowania?

Sołtysi nie mają normowanego czasu pracy. Do ich drzwi tak samo pukają mieszkańcy małej, jak i dużej wioski, bo potrzeb w tym środowisku jest wiele. Powiadają, że jak dobry sołtys, to i na wsi żyje się lepiej.

Do ósmej edycji konkursu „Sołtys Roku 2009” zgłoszonych zostało 400 sołtysów wybranych z 40 tys. Kandydata mogli typować mieszkańcy sołectw, rady sołeckie i parafialne, działające na tym terenie organizacje, OSP i KGW oraz przedstawiciele władzy samorządowej.

Oceniano wszystko: wpływ na integrację społeczności lokalnej, efekty działalności, materialne osiągnięcia, rozwój sołectwa i plany na przyszłość. Potem już były zaszczyty i radość.

Finał na rowerach

Organizatorem była redakcja „Gazety Sołeckiej” i Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów. Patronat honorowy nad konkursem objął Bogdan Borusewicz, marszałek Senatu RP, który otwierając uroczystość, powiedział m.in.: – Ponad 40 tys. sołtysów i kilkaset członków rad sołeckich codziennie angażuje się w służbę na rzecz swoich mieszkańców, również w organizowanie miejscowego społeczeństwa oraz reprezentowanie jego interesów. Podkreślił rolę Senatu w procesie odrodzenia się w Polsce samorządu lokalnego 20 lat temu. Marszałek przypomniał, że Senat przygotował projekty ustaw dotyczące samorządu gminnego, że z inicjatywy Senatu w 2009 r. uchwalono ustawę o funduszu sołeckim na rzecz poprawy jakości życia na wsi. Gratulując najlepszym sołtysom, marszałek zaznaczył, że swoim zaangażowaniem przyczyniają się do rozwoju lokalnych wspólnot.

Od Bogdana Borusewicza sołtysi otrzymali pamiątkowe puchary. List gratulacyjny od marszałka Sejmu Bronisława Komorowskiego odczytał Dariusz Młotkiewicz, zastępca szefa Kancelarii Sejmu. – (...) Inicjatywy, dzięki którym postępuje modernizacja i rozwój państwa miejscowości są przykładem, jak wiele można osiągnąć, mając wiedzę, energię, ciekawe pomysły i angażując w ich realizację wiejską społeczność – napisał marszałek.

Prezes Krajowego Stowarzyszenia Sołtysów Ireneusz Niewiarowski wręczył nagrodzonym okolicznościowe dyplomy i powiedział: – (…) Są potrzebni ludzie wyrastający ponad przeciętność. (...) Polska zawsze potrzebowała lokalnych liderów, a dziś ze względu na wysokie tempo przemian cywilizacyjnych potrzebuje ich szczególnie.

Nagrodzeni sołtysi otrzymali od sponsorów konkursu i fundatorów również gadżety, m.in. statuetki od wiceprezesa BGŻ oraz rowery z napisem „Sołtys roku 2009” od prezesa BGK. Pozostali fundatorzy ofiarowali laureatom albumy i książki.

Przesłanie

Gratulacje i wyjątkowe upominki przekazał najlepszym sołtysom doradca prezydenta ds. wsi i rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski. Sołtysi otrzymali wieczne pióra z faksymile podpisu nieżyjącego już prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Zwracając się do laureatów i ich gości doradca Ardanowski podkreślił, że sołtys to funkcja pełna zaufania i szacunku. Od jego inicjatywy, silnej woli i niekiedy charyzmy zależy rozwój wsi w szerokim tego słowa znaczeniu. Ale rozwój wsi, modernizacja gospodarstw, rozkwit kulturowy i społeczny nie są możliwe bez inicjatyw obywatelskich, a te – bez sołtysów. To oni są łącznikiem najniższego szczebla samorządu lokalnego z władzami gmin i powiatów. Są inicjatorami tych drobnych działań na rzecz społeczności lokalnej i zadań, które przekładają się na dobro ogólnospołeczne. Dlatego tak istotną sprawą jest umożliwienie sołtysom korzystania z funduszu sołeckiego na miarę ich potrzeb i pozostawienie środków do dyspozycji sołtysa i rady sołeckiej. – Zarówno sołtys, jak i mieszkańcy wsi nie mogą być wiecznie tylko klientami wójta – akcentował Jan Krzysztof Ardanowski. I dodał, że trzeba rozważyć możliwość obowiązku tworzenia funduszy sołeckich we wszystkich gminach. – Nadszedł czas na nowelizację ustawy – przepisów o funduszu, ponieważ po roku jego funkcjonowania nie wszystkie gminy wyodrębniły środki dla sołectw. Zmiana powinna dotyczyć obligatoryjnego przekazywania części pieniędzy na poziomie sołectwa. Dlaczego mieszkańcy wsi i sołtys mają
być zawsze w kieszeni wójta?

Uroczystość połączona została z konferencją „Fundusz Sołecki – po roku”. Jej organizatorem była Senacka Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej. Ustawa o funduszu sołeckim weszła w życie 1 kwietnia 2009 r. Fundusz tworzony jest przez Radę Gminy, która podejmuje uchwałę, wyrażającą zgodę na wyodrębnienie w budżecie gminy środków na fundusz sołecki. Środki wydzielone w budżecie gminy dla danego sołectwa są przeznaczone na wykonanie prac, które mają się przyczyniać do poprawy warunków życia mieszkańców sołectwa. Ilość pieniędzy dla sołectw zależy od zamożności gminy. – Ale i od tego, jak rozumiana jest rola sołtysa na wsi i jaka jest wola radnych gminy – mówili sołtysi.

GRAŻYNA ŚPIEWAKOWSKA

Do grona najlepszych sołtysów w kraju dołączyli sołtysi:

• Grażyna Dudek – Nowiny Wielkie, gm. Witnica, woj. lubuskie
• Ewa Fudali – Szewce-Zawada, gm. Sitkówka-Nowiny, woj. świętokrzyskie
• Ryszard Machał – Biesiadki, gm. Gnojnik, woj. małopolskie
• Michał Mroczka – Osiek Jasielski, gm. Osiek Jasielski, woj. podkarpackie
• Waldemar Owczarzak – Brzoza, gm. Nowa Wieś Wielka, woj. kujawsko-pomorskie
• Tadeusz Paszek – Suszec, gm. Suszec, woj. śląskie
• Jolanta Semeniuk – Karłowice, gm. Popielów, woj. opolskie
• Zofia Stankiewicz – Idzbark, gm. Ostróda, woj. warmińsko-mazurskie
• Bożena Szmaciło – Stobna-Nowinki, gm. Nowy Dwór Gdański, woj. pomorskie
• Jan Tobiasz – Suchoczasy, gm. Zduńska Wola, woj. łódzkie
• Zbigniew Tomaszewski – Czmoniec, gm. Kórnik, woj. wielkopolskie
• Jan Wlizło – Obrowiec, gm. Hrubieszów, woj. lubelskie

źródło: Eurogospodarka 6/2010