Gospodarne gminy

5 czerwca na Zamku Królewskim w Warszawie spotkali się przedstawiciele gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Laureaci odebrali statuetki Lauru Gospodarności za realizację projektów rozwijających infrastrukturę techniczną lub społeczną oraz najefektywniejsze wykorzystanie środków zewnętrznych (w tym środków EFRWP, unijnych lub bankowych).

Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej (EFRWP) powstała 4 stycznia 1990 r. Została utworzona z inicjatywy Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej do gospodarowania – we współdziałaniu z przedstawicielami Komisji Wspólnot Europejskich – założycielskimi środkami Fundacji. Środki te pochodziły ze sprzedaży na rynku polskim artykułów rolnych przekazanych nieodpłatnie w ramach pomocy żywnościowej Wspólnoty w latach 1989–1990. W listopadzie 1997 r. Komisja Europejska wraz z rządem RP usamodzielniła Fundację.

Finansowanie projektów

Fundacja realizuje swoje cele poprzez współfinansowanie – głównie w formie preferencyjnych kredytów lub ograniczonych dotacji – przedsięwzięć inwestycyjnych na terenach wiejskich. Wszystkie kredyty ze środków Fundacji udzielane są za pośrednictwem struktur bankowych na podstawie regulaminów kredytowania określonych przez Fundację oraz odpowiednich umów o współpracy pomiędzy Fundacją a bankami kredytującymi. Koszty obsługi poszczególnych linii kredytowych przez banki kredytujące są ponoszone przez EFRWP.

Programy dotacyjne

YOUNGSTER – specjalny program nauki angielskiego dla uczniów trzecich klas wiejskich gimnazjów. Program realizowany jest w gminach, które uchodzą za najuboższe.

„Razem możemy więcej” – program Wspierania Aktywności Lokalnej pomaga w utrzymaniu lokalnego charakteru tradycyjnych społeczności wiejskich. Z programu mogą korzystać organizacje pozarządowe działające na wsi oraz w małych miastach liczących do 10 tys. mieszkańców.

„Odejść z godnością” – projekt dotacyjny, zwany programem przeciwdziałania społecznemu odrzuceniu, wspierający wiejskie hospicja stacjonarne. Fundusz może wesprzeć inwestycję związaną z budową, rozbudową lub zakupem niezbędnego wyposażenia hospicjum nawet w 80 proc., jeśli ogólna kwota pomocy nie przekroczy 80 tys. zł. W przypadku, gdy wnioskodawca pokryje minimum połowę wydatków na inwestycję, może liczyć na dotację nawet w wysokości 200 tys. zł. Dzięki tym dotacjom udało się sfinansować remonty lub wyposażenie czterech hospicjów wiejskich na łączną kwotę 460 tys. zł.

MARYLA ZABOROWSKA

ZDOBYWCY LAURÓW

Nagrody otrzymały gminy: Ciasna i Świnna z woj. śląskiego, Duszniki i Śmigiel z Wielkopolski oraz Czerwieńsk z woj. lubuskiego i Bukowsko z Podkarpacia.

Wśród organizacji pozarządowych najlepszy okazał się Nidzicki Fundusz Lokalny. Laur Honorowy dla organizacji pozarządowej został przyznany Krajowemu Stowarzyszeniu Sołtysów.

W pierwszej części konkursu, przeznaczonej dla gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, statuetki Lauru Gospodarności otrzymały te samorządy, które przy realizacji projektów rozwijających infrastrukturę techniczną lub społeczną najefektywniej wykorzystały powierzone im środki zewnętrzne (w tym środki Fundacji Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej, środki unijne bądź bankowe). Kapituła konkursu, w której skład weszli przedstawiciele Fundacji Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej – organizatora konkursu oraz jego partnerów – Banku Polskiej Spółdzielczości i Spółdzielczej Grupy Bankowej, zgodnie z regulaminem konkursu przyznała nagrody w następujących kategoriach:

Rozwój Infrastruktury Technicznej: Kluczowym kryterium wyboru była w tej kategorii wielkość nakładów inwestycyjnych na mieszkańca gminy. Ważna była także wielkość pozyskanych środków zewnętrznych oraz ilość projektów zrealizowanych przez gminę – jako miara jej aktywności.
Laur Gospodarności: gmina Ciasna (woj. śląskie)
Wyróżnienia dla gmin: Męcinka, Strzyżewice, Stryszów, Szczucin, Bargłów Kościelny, Cmolas, Radomyśl Wielki, Biskupiec, Duszniki, Postomino

Rozwój Przedsiębiorczości Wiejskiej: W tej kategorii najistotniejsze było stworzenie oferty inwestycyjnej dla przedsiębiorstw. Oceniana była także liczba utworzonych zarejestrowanych przedsiębiorstw oraz dynamika przyrostu w tym zakresie.
Laur Gospodarności: gmina Czerwieńsk (woj. lubuskie)
Wyróżnienia dla gmin: Zwierzyn, Pokrzywnica, Zatory, Zambrów, Ożarowice, Siewierz, Duszniki, Rychwał, Stare Miasto, Śmigiel

Rozwój Kultury i Dziedzictwa Kulturowego: Ocenie podlegała głównie aktywność gminy w podtrzymywaniu i promocji dziedzictwa kulturowego, a także aktywność w udostępnianiu mieszkańcom dóbr kultury.
Laur Gospodarności: gmina Świnna (woj. śląskie)
Wyróżnienia dla gmin: Kąty Wrocławskie, Koronowo, Śliwice, Strzyżewice, Aleksandrów Łódzki, Cmolas, Dębica, Radomyśl Wielki, Duszniki, Śmigiel

Rozwój Kapitału Społecznego: Wybrano gminy, które potrafiły udowodnić, że rozumieją potrzebę współdziałania z organizacjami pozarządowymi i wspomagania ich jako niezbędnego
partnera władz samorządowych.
Laur Gospodarności: gmina Śmigiel (woj. wielkopolskie)
Wyróżnienia dla gmin: Koronowo, Nowogród Bobrzański, Szczucin, Byczyna, Cmolas, Dębica, Staszów, Iława, Duszniki, Nowy Tomyśl

Harmonijny Rozwój: Brano tu pod uwagę wszystkie poprzednie elementy. Kapituła konkursu wyróżniła gminy wszechstronne, traktujące rozwój lokalny wieloaspektowo.
Laur Gospodarności: gmina Duszniki (woj. wielkopolskie)
Wyróżnienia dla gmin: Koronowo, Strzyżewice, Czerwieńsk, Stryszów, Szczucin, Cmolas, Radomyśl Wielki, Ciasna, Świnna, Śmigiel

Zainspirowana Gmina (specjalna kategoria z okazji obchodzonego
w tym roku 20-lecia Fundacji Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej) Kapituła konkursu wybrała gminy, które w ciągu ostatnich 20 lat najaktywniej współpracowały z EFRWP zarówno pod względem częstotliwości współpracy (liczby dofinansowanych przedsięwzięć), jak i efektywności wykorzystania środków, mierzonej wartością kosztorysową zrealizowanych inwestycji w stosunku do wielkości dofinansowania Fundacji.
Laur Gospodarności: gmina Bukowsko (woj. podkarpackie)
Wyróżnienia dla gmin: Radzyń Podlaski, Dąbrowa Tarnowska, Łososina Dolna, Szczucin, Pilawa, Radomyśl Wielki, Sanok, Tyczyn, Biskupiec, Rozogi

Nagrody dla organizacji pozarządowych

W drugiej części konkursu, skierowanej do organizacji pozarządowych, laureatem kategorii „Inspirujący projekt roku” został Nidzicki Fundusz Lokalny. Laur otrzymał za inicjatywę „Garncarska wioska – wiejskie centrum edukacji”. Organizacji przyznano nagrodę pieniężną w wysokości 70 tys. zł. Kwota ta ma zostać przeznaczona na poszerzenie zakresu realizacji projektu i jego kontynuację.
Dodatkowa nagroda, Laur Honorowy, trafiła do rąk Krajowego Stowarzyszenia Sołtysów za działalność na rzecz lokalnych społeczności wiejskich oraz wzmacnianie demokracji bezpośredniej poprzez podkreślanie roli sołtysa i rady sołeckiej w życiu najmniejszych miejscowości. Za szczególnie istotne kapituła konkursu uznała skuteczne działania na rzecz wprowadzenia ustawy o Funduszu Sołeckim. Organizacji przyznano nagrodę pieniężną w wysokości 30 tys. zł.
Informacje na temat konkursu znajdują się na stronie internetowej: www.laurygospodarnosci.pl.

źródło: Eurogospodarka 7/2010